Sözlük
Arka ofis sözlüğü
Mali müşavirinizle, İK ekibinizle ve satış ekibinizle aynı dili konuşmak için sık geçen terimlerin kısa açıklamaları. Her terimin yanında konuyu daha ayrıntılı anlatan sayfaya bağlantı bulabilirsiniz.
Başlayın- Cari hesap
- Bir müşteri veya tedarikçiyle aranızdaki borç ve alacak hareketlerinin tutulduğu hesap. Faturalar bakiyeyi artırır, tahsilat ve ödemeler azaltır; bakiye o cariyle aranızdaki net durumu gösterir. Devamı →
- Cari hesap mutabakatı
- Bir cariyle belirli bir tarih itibarıyla aranızdaki bakiyenin iki tarafın kayıtlarında aynı olduğunu yazılı olarak teyit etme işlemi. Karşı taraf bakiyeyi onaylar veya kendi bakiyesini bildirerek itiraz eder. Devamı →
- Mizan
- Belirli bir tarih itibarıyla hesap planındaki her hesabın borç toplamını, alacak toplamını ve bakiyesini gösteren liste. Çift taraflı kayıtta borç ve alacak toplamları eşit olmalıdır; mizan bunu kontrol etmenin ilk yoludur. Devamı →
- Yevmiye kaydı
- Bir işlemin tarih sırasıyla, hangi hesabın borçlandığı ve hangisinin alacaklandığı belirtilerek muhasebeye kaydedilmesi. Her yevmiye fişinde borç toplamı alacak toplamına eşittir. Devamı →
- Çift taraflı kayıt
- Her işlemin en az bir hesaba borç, en az bir hesaba alacak olarak ve eşit tutarla kaydedildiği muhasebe yöntemi. Örneğin bir tahsilatta banka hesabı borçlanır, alıcılar hesabı alacaklanır. Devamı →
- Tekdüzen hesap planı
- Türkiye'de işletmelerin kullandığı standart hesap kodları listesi. Örneğin 100 Kasa, 102 Bankalar, 120 Alıcılar, 320 Satıcılar, 391 Hesaplanan KDV, 600 Yurt İçi Satışlar. Şirketler ihtiyaca göre alt hesap açar. Devamı →
- KDV (Katma Değer Vergisi)
- Mal ve hizmet teslimlerinde her aşamada eklenen değer üzerinden alınan vergi. Yürürlükteki oranlar %1, %10 ve %20'dir. Satışta hesaplanan KDV'den alışta ödenen indirilecek KDV düşülerek ödenecek KDV bulunur. Devamı →
- KDV tevkifatı
- Bazı işlemlerde KDV'nin bir kısmının satıcı yerine alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenmesi. Tevkifat oranı işlem türüne göre değişir. Devamı →
- e-Fatura
- E-fatura sistemine kayıtlı mükellefler arasında elektronik ortamda düzenlenen, iletilen ve saklanan fatura. Özel entegratör veya GİB sistemleri üzerinden kesilir. Devamı →
- e-Arşiv fatura
- E-fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcılara, örneğin bireysel müşterilere, elektronik ortamda düzenlenen fatura. Alıcıya e-posta veya kâğıt çıktı olarak iletilebilir. Devamı →
- e-Defter
- Yevmiye defteri ve büyük defterin elektronik ortamda tutulması, onaylanması ve saklanması. Defterlerin tutulması mali müşavirin sorumluluğundadır; ön muhasebe kayıtları bu defterlere veri sağlar. Devamı →
- Form BA/BS (kaldırıldı)
- Belirli bir haddi aşan alış (BA) ve satışların (BS) aylık olarak bildirildiği formlar. VUK Genel Tebliği (Sıra No: 565) ile Eylül 2024 dönemi ve sonrası için verilmiyor. Bakiye teyidi için cari hesap mutabakatı yapılmaya devam ediyor. Devamı →
- SGK primi
- Çalışanın prime esas kazancı üzerinden çalışan ve işveren payı olarak ödenen sosyal güvenlik primi. Malullük, yaşlılık ve ölüm, kısa vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası primlerinden oluşur. Devamı →
- Asgari ücret istisnası
- Asgari ücretin, çalışan SGK ve işsizlik primi düşülmüş kısmına isabet eden ücretin gelir vergisinden istisna tutulması (GVK m.23/18). Uygulamada her çalışanın vergisinden asgari ücretin vergisi kadar tutar düşülür. Devamı →
- Damga vergisi (ücret)
- Brüt ücret üzerinden hesaplanan ve bordroda kesilen vergi. Asgari ücrete isabet eden kısım istisnadır. Devamı →
- Kıdem tazminatı
- Şartları oluşan iş sözleşmesi sonlarında çalışana, çalışma süresine göre ödenen tazminat. Dayanağı, 4857 sayılı İş Kanunu m.120 ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı Kanunun 14. maddesidir. Devamı →
- İhbar süresi
- Belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden tarafın uyması gereken bildirim süresi (4857 m.17): altı aydan az çalışmada iki hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arasında dört hafta, bir buçuk ile üç yıl arasında altı hafta, üç yıldan fazlasında sekiz hafta. Süreye uyulmazsa bu sürenin ücreti tutarında ihbar tazminatı ödenir. Devamı →
- Puantaj
- Çalışanların aylık çalışma, izin, rapor, devamsızlık ve fazla mesai günlerinin tablosu. Bordro puantaja göre hesaplanır. Devamı →
- Avans
- Çalışana maaş gününden önce ödenen ve sonraki bordrolardan kesilen tutar. Talep, onay, ödeme ve kesinti adımlarıyla izlenir. Devamı →
- Zimmet
- Şirkete ait bir varlığın (bilgisayar, telefon, araç) bir çalışanın kullanımına ve sorumluluğuna verilmesi. Teslim ve iade tutanakla kayda alınır. Devamı →
- DSO (ortalama tahsilat süresi)
- Satışların ortalama kaç günde tahsil edildiğini gösteren ölçü: (dönem sonu ticari alacak ÷ dönem satışları) × dönemdeki gün sayısı. Düşük DSO nakdin daha hızlı döndüğünü gösterir. Devamı →
- Tahsilat
- Müşteriden alacağın nakit, havale, kart veya çekle alınması. Tahsilat ilgili faturaya bağlanır ve cari bakiyeyi azaltır. Devamı →
- Taksit planı
- Toplam tutarın belirli tarihlerde ödenecek parçalara bölünmesi. Her taksitin vadesi ayrı izlenir ve vade öncesi hatırlatma gönderilir. Devamı →
- Teklif
- Müşteriye sunulan kapsam, kalem, fiyat, ödeme planı ve geçerlilik süresini içeren belge. Kabul edilen teklif sözleşmenin ve satışın dayanağı olur. Devamı →
- Potansiyel müşteri (lead)
- Henüz satış yapılmamış ama ilgi göstermiş kişi veya şirket. Kaynağı (reklam, web formu, WhatsApp) kaydedilir, bir satışçıya atanır ve teklif sonrası müşteriye dönüştürülür. Devamı →
- CRM
- Müşteri ilişkileri yönetimi: müşteri ve potansiyellerin iletişim bilgileri, görüşmeleri, notları, randevuları ve satış geçmişinin tek kayıtta tutulması. Devamı →
- KVKK
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Kişisel verilerin hangi şartlarla işlenebileceğini, aydınlatma yükümlülüğünü, veri güvenliğini ve yurt dışına aktarımı düzenler. Devamı →
- VERBİS
- Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi. KVKK m.16'ya göre kişisel veri işleyen gerçek ve tüzel kişiler, Kurulun belirlediği istisnalar dışında veri işlemeye başlamadan önce bu sicile kaydolmak zorundadır. Devamı →
- Alt işleyen
- Bir veri işleyenin, veri sorumlusu adına yürüttüğü işleme faaliyetinde kullandığı başka hizmet sağlayıcı; örneğin barındırma veya e-posta gönderim hizmeti. KVKK'da veri işleyen, veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak onun adına veri işleyen kişidir. Devamı →
- SLA (hizmet seviyesi)
- Bir hizmetin erişilebilirlik, cevap süresi veya çözüm süresi gibi ölçülebilir hedefleri. İçeride de kullanılır: örneğin yeni bir potansiyele ilk cevabın kaç dakika içinde verileceği. Devamı →
- Açılış bakiyesi
- Yeni bir sisteme veya döneme geçerken hesapların başlangıç bakiyeleri. Mali müşavirin geçiş tarihindeki kapanış mizanına göre girilmelidir. Devamı →
- Ay sonu kapanış
- Bir ayın banka, fatura, gider ve bordro kayıtlarının kontrol edilip tamamlanması ve raporların mali müşavire hazırlanması süreci. Devamı →
Sık sorulan sorular
Bu sözlük hukuki veya mali danışmanlık yerine geçer mi?
Hayır. Tanımlar kavramları hızlıca anlamanız için kısa tutuldu. Belirli bir işlem veya yükümlülük için mali müşavirinize ya da hukuk danışmanınıza başvurun.
BA/BS formları neden sözlükte hâlâ var?
Çünkü terim hâlâ sık geçiyor. Form Ba ve Form Bs, VUK Genel Tebliği (Sıra No: 565) ile Eylül 2024 dönemi ve sonrası için kaldırıldı; sözlükte bu bilgiyle yer alıyor.
Terimlerin yanındaki bağlantılar nereye gidiyor?
Konuyu daha ayrıntılı anlatan rehbere, hesaplayıcıya veya ilgili Müşavir modülüne.
Eksik bir terim görürsem ne yapmalıyım?
İletişim sayfasından bize yazın; sık sorulan terimleri sözlüğe ekliyoruz.
İlgili sayfalar
Ön Muhasebe →
Fatura, gider ve banka hareketleri tek defterde; KDV raporu ve mizan hazır.
Cari hesap mutabakatı →
BA/BS sonrası bakiye teyidi: tur planı, itiraz çözümü ve kayıt saklama.
İşveren maliyeti →
Brütten nete ve toplam işveren maliyetine: SGK, gelir vergisi, damga vergisi, 2026 H1.
CRM →
Müşteri ve potansiyel kayıtları, atama kuralları ve ilk cevap süresi tek ekranda.
KVKK ve GDPR →
İlgili kişi hakları, başvuru yolu, yurt dışı aktarım ve yapay zekâ işleme.
Terimleri bir kenara bırakın, kayıtlar kendisi tutulsun
Müşavir'de yevmiye, mizan, cari bakiye ve bordro işlemlerinizden otomatik oluşur.
Başlayın